1.1. Van leerplicht naar leerrecht met resultaatsverplichting

De klassieke leerplicht wordt vervangen door een leerrecht van 6 tot 18 jaar, gekoppeld aan een resultaatsverplichting.

• Leerrecht: elke jongere krijgt toegang tot onderwijs én een erkend leertraject.

• Resultaatsverplichting: niet aanwezigheid telt, maar aantoonbare leerwinst (Attest van Vakbekwaamheid, portfolio, toetsing).

Fases:

• 6–16 jaar: intensieve, begeleide kernfase.

• 16–18 jaar: flexibele transitiefase (modules, duaal leren, werkplekleren).

Kinderbijslag en andere jeugdgebonden voordelen worden gekoppeld aan het naleven van dit leerrecht.

Internationale praktijk:

• Finland & Noorwegen: sterke maatschappelijke plicht gekoppeld aan hoge ondersteuning.

• Zwitserland: brede waaier van erkende leertrajecten i.p.v. één schoolvorm.

---

1.2. Een echte vijfdaagse schoolweek

De schoolweek bestaat uit vijf volledige dagen.
Halve woensdagen verdwijnen. Dit brengt:

• ritme en structuur,

• minder fragmentatie,

• meer ruimte voor remediëring en verdieping.

Vergelijking:

• Denemarken: stabiel vijfdaags lesrooster, bewezen hogere leercontinuïteit.

---

1.3. Een verlengd schooljaar (+1 maand) — Scandinavisch niveau

België schuift naar een schooljaar dat vergelijkbaar is met Scandinavië (± 190 dagen).

De extra maand wordt verkregen door:

• een beperkte inkorting van bepaalde tussenvakanties,

• optimalisatie van de jaarplanning,

• zonder de zomervakantie onder de 6 weken te brengen.

Zomervakantie blijft minimaal 6 weken, omdat:

• kinderen en ouders reële rust nodig hebben,

• het nieuwe project 'NextGen Weerbaarheid 2.0' (vier weken) volledig moet kunnen plaatsvinden,

• een kortere verlofregime sociaal en pedagogisch onhoudbaar wordt.

Internationale benchmarks:

• Denemarken: ± 6 weken zomer + korte breaks.

• Finland/Noorwegen: ± 8–10 weken zomer + vaste korte breaks.
  België kiest voor de Deense logica: kortere, efficiëntere vakantiekalender.

2.2. Schooluniform - geen symbool, maar instrument

Discipline ontstaat niet uit slogans, maar uit structuur, herhaling en duidelijke grenzen.
Wie beweert dat uiterlijk “er niet toe doet”, vergist zich: chaos aan de poort vertaalt zich altijd in chaos in de klas.

Daarom krijgt elke school binnen Onderwijs 2.0 de mogelijkheid — niet de plicht — om te werken met een uniform of strikte dresscode, ingebed in een nationaal kader. Niet uit nostalgie, maar als functioneel instrument om rust, gelijkheid en schoolmodus af te dwingen.

Internationale praktijk is helder.
In het Verenigd Koninkrijk en Schotland zijn uniformen wijdverbreid, maar alleen effectief wanneer ze eenvoudig, betaalbaar en consequent toegepast worden. Frankrijk test sinds 2024 opnieuw een gemeenschappelijke schooltenue om ongelijkheid en schoolklimaat aan te pakken. Nergens wordt het uniform als wondermiddel verkocht — overal wordt het ingezet als onderdeel van een breder disciplinair kader.

Onderwijs 2.0 volgt die logica.
Geen dure blazers, geen exclusieve leveranciers, geen verkapte armoedeselectie.
Wel: generieke kledij, vaste kleuren, duidelijke regels, sociale correcties en een verplicht tweedehands- en ruilcircuit.

Een uniform creëert geen discipline.
Maar het maakt discipline afdwingbaar.
En in een systeem dat kampt met schoolmoeheid, grensvervaging en permanente onderhandeling, is dat geen detail — het is een randvoorwaarde.

Elke module in het secundair onderwijs eindigt met een AVB.

Een AVB beschrijft:

• welke leerdoelrichtlijnen zijn behaald,

• wat de leerling daadwerkelijk kan,

• op welk Europees niveau (European Qualifications Framework - EQF),

• hoe dit inzetbaar is in het verdergezet onderwijs en de arbeidsmarkt.

AVB’s vervangen:

• attesten van het ASO/TSO/BSO, of andere specifieke richtingen,

• de klassieke diploma's.

Elke leerling bouwt een levenslang digitaal onderwijspaspoort op.

Resultaat:

• hogere motivatie → minder schoolmoeheid,

• concreet perspectief,

• geen 'falen door structuur',

• duidelijke leerpaden voor laatbloeiers en zij-instromers.

Referentie:

• Singapore: SkillsFuture-model → modulair en competentiegericht.

• Zwitserland: erkende beroepskwalificaties die breed inzetbaar blijven.

4.1. Techniek & Digitale Productie

Leerdoelrichtlijnen:

• mechanica, basis-elektriciteit, automatisatie, veiligheid.

Module: Basis Industriële Operator
AVB: “Industrie & Automatisatie — EQF 3”

Vervolgtraject:
modules processturing → duaal leren → graduaat → bachelor.

---

4.2. Data-analyse (vanaf basisschool)

Basisschool: gegevens verzamelen, grafieken, trends, gemiddelde.

Secundair modules:

• Intro Data-analyse → AVB: Basis Data Explorer

• Data-analyse in context → AVB: Data Analyst Assistant

Vervolg: statistiek, datavisualisatie, Python, graduaat IT.

---

4.3. Moderne talen

Module 1: Functionele Communicatie → AVB: Functionele Communicator
Module 2: Toegepaste Taalvaardigheid → AVB: Taalgebruiker
Module 3: Academisch Taalgebruik → AVB: Taalanalist

Vervolg: vertalen, journalistiek, communicatiemanagement.

---

4.4. Zorg & Welzijn

Module: Zorgassistent Basis → AVB: Basiszorg — EQF 3

Vervolg: ouderenzorg, GGZ, graduaat zorg, latere bachelor verpleegkunde.

Behoud van de basisvakken:
alle hervormingen in het lager onderwijs vertrekken expliciet van het behoud en de versterking van de basisvakken: lezen, schrijven, taalvaardigheid, wiskunde, logisch redeneren en wereldoriëntatie.

Digitale vaardigheden, techniek en filosofie zijn geen vervanging, maar een verdieping en toepassing van deze fundamenten. Zonder sterke basisvaardigheden heeft geen enkele innovatie waarde.

Basisvakken blijven verplicht:
modulair onderwijs betekent niet dat kernvakken verdwijnen. Integendeel: taalvaardigheid (Nederlands + minstens één andere taal), wiskunde, logisch en kritisch denken, basiswetenschappen en digitale geletterdheid blijven voor elke leerling verplicht.

Het verschil is dat deze vakken niet langer als losse silo’s worden aangeboden, maar als duidelijke leerdoelrichtlijnen die leiden tot erkende attesten van vakbekwaamheid (AVB's).

Een samenleving die weerbaarheid ernstig neemt, laat dat niet over aan toeval.

Daarom volgt elke jongere tussen 6 en 18 jaar verplicht een jaarlijkse NextGen Weerbaarheid-stage tijdens juli en augustus.
Dit is geen kamp en geen keuze, maar een structureel onderdeel van volwassenwording.

• 4 weken of 2 × 2 weken

• gekoppeld aan kinderbijslagpremie via aanwezigheid.

Twee leeftijdsgroepen:

NextGen Junior (6–12 jaar)

• gezondheid, motoriek, EHBO voor kinderen, sociale weerbaarheid, outdoor basics.

NextGen Cadets (12–18 jaar)

• survivaltechnieken, oriëntatie, rampenbeheer, civiele respons, leiderschap, mentale veerkracht, digitale veiligheid.

Waarom dit werkt:

• Noorwegen & Finland: outdoor- en weerbaarheidsvorming als vaste pijler.

• Japan: dagelijkse fysieke training verhoogt leerprestaties.

• Canada: civiele noodhulptraining ingebed in jeugdtrajecten.

NextGen Weerbaarheid is geen militarisering.
Het is maatschappelijke ruggengraat vorming.

• één universiteit per provincie; hogescholen worden campussen;

• projectgericht leren;

• sterke koppeling met bedrijven, zorginstellingen en onderzoeksclusters;

• elke student volgt minstens één vak in een strategisch domein:
  techniek, zorg, digitale economie, duurzaamheid.

Vergelijkingen:

• Denemarken & Nederland: campusmodellen met structurele industrie-samenwerking.

• Duitsland: duale trajecten met reële meerwaarde.