België heeft geen openbaar vervoer.
België heeft openbare vervoersbedrijven.

Dat verschil verklaart alles: de chaos, de frustratie, de ondoorzichtigheid, de afkeer van gebruikers.
Wat hier als “complexiteit” wordt verkocht, is in werkelijkheid een structurele fout:
- 4 operatoren,
- 4 tariefsystemen,
- 4  IT-architecturen,
- 4 ministers.

En nul eindverantwoordelijkheid.

De burger moet kiezen, combineren, gokken, betalen, controleren, klagen. Niet omdat mobiliteit ingewikkeld is, maar omdat bestuur dat is. Het systeem beschermt zichzelf en legt de last bij de gebruiker.

Dit is geen modern openbaar vervoer.
Dit is institutionele stilstand.

Het excuus dat alles blokkeert

Telkens hetzelfde refrein: “Dat kan hier niet.”
Te complex. Te federaal. Te gevoelig. Te duur.

Dat excuus stort in zodra je één vergelijking durft te maken: Zwitserland.

Niet groter.
Niet eenvoudiger.
Wel fundamenteel helderder.

Zwitserland begrijpt iets wat België weigert uit te spreken:

"Openbaar vervoer is één publieke infrastructuur."

Geen losstaande bedrijven, maar één netwerk. Geen tariefjungle, maar één logica. Geen klant die moet nadenken, maar een systeem dat werkt. Trein, tram, bus, boot: één ervaring, één rekening.

 

De echte fout: betalen vóór gebruik

België blijft vasthangen aan tickets en abonnementen alsof mobiliteit een gokspel is.
Je moet vooraf kiezen, vooraf betalen, vooraf hopen dat je juist zat. Vergis je je? Dan betaal je te veel of krijg je een boete.

Dat is pervers.

Mobiliteit is geen product.
Het is een nutsdienst.

Niemand koopt vooraf water “voor het geval dat”.
Niemand kiest vooraf elektriciteit “misschien”.

Je gebruikt. Je betaalt achteraf. Punt.

UBPT: Usage-Based Post-payment Transport

UBPT is geen betaalmethode.
Het is een organisatiemodel.

Het vertrekt van één eenvoudige waarheid:

- mensen willen zich verplaatsen, niet onderhandelen met betaalsystemen.

Met UBPT:

• gebruik staat centraal, niet het ticket

• betaling gebeurt achteraf, na optimalisatie

• het systeem past automatisch het goedkoopste tarief toe

• alles komt op één maandelijkse rekening

Niet vooraf gokken.
Geen verkeerde keuzes.
Geen winst op vergissingen.

Je beweegt.
Het systeem volgt.
De afrekening klopt.

Eén OV betekent: álle collectieve mobiliteit

Wie UBPT ernstig neemt, moet een tweede taboe breken:

- alles wat collectieve verplaatsing is, hoort in hetzelfde publieke kader.

Dat omvat:

• trein, tram, bus, metro

• deelfietsen

• deelauto’s

• steps

• taxi’s

• ride-hailing (zoals Uber)

• veerboten

Niet als losse marktspelers, maar als modaliteiten binnen één mobiliteitsnetwerk.

Integratie is geen nationalisatie.
Het is kaderen.

Wie meedoet:

• volgt publieke tariefregels

• deelt noodzakelijke data

• sluit aan op één clearing (bankverrekening)

Wie dat weigert, kiest voor de rand.
Niet voor het systeem.

Privacy is geen tegenargument, maar een drogreden

UBPT weet:

• waar een rit start

• waar ze stopt

• met welk vervoermiddel

Niet:

• wie je bent

• waarom je reist

• wat je koopt

• wat je denkt

Vandaag weten:

• banken meer

• smartphones meer

• commerciële apps alles

UBPT vermindert surveillance door tracking publiek, beperkt en doelgericht te maken.
Planning in plaats van profilering.
Beleid in plaats van marketing.

Waarom dit wordt tegengehouden

Niet omdat het niet kan.
Maar omdat het macht herschikt.

Eén rekening betekent:

• één tarieflogica

• één verdeelsleutel

• één verantwoordelijkheid

En dus:

• geen verstoppen meer achter “de andere operator”

• geen regionale mist

• geen bestuurlijke schaduwzones

UBPT legt bloot wie vandaag profiteert van versnippering.
En wie betaalt.

Dat maakt het politiek gevaarlijk.

Wat meteen kan (zonder staatshervorming)

Geen grote woorden nodig. Alleen beslissingen:

• één publieke clearing house voor alle inkomsten

• UBPT als norm, niet als pilot

• één kernzone starten (Brussel + rand + pendelassen)

• uniforme product definities

• deelmobiliteit integreren via licentievoorwaarden

Niet alles tegelijk.
Wel onomkeerbaar.

De kern

UBPT is geen toekomstvisie.
Het is een correctie van een systeemfout.

Het vraagt geen nieuwe technologie.
Het vraagt dat we eindelijk durven zeggen:

- Openbaar vervoer is geen verzameling bedrijven.
Het is één dienst aan de samenleving.

Slot

Eén vervoer.
Eén systeem.
Eén rekening.

Niet omdat het modern klinkt.
Maar omdat alles anders onverdedigbaar is.