Falende beleidsstructuren in België

Brussel

Brussel faalt niet omdat het moeilijk is.
Het faalt omdat het zo is ingericht dat niemand kan verliezen.

Men noemt het evenwicht.
Men bedoelt: elk mogelijk verlies is vooraf geneutraliseerd.

De regels zijn zo ontworpen dat elke actor tegelijk te klein is om te besturen
en net groot genoeg om te blokkeren.
Dat heet bescherming.
In werkelijkheid is het immuniteit.

Een regering komt er niet, maar ook geen schuldige.
Budgetten schuiven door, verantwoordelijkheden verdampen,
en de stad draait verder op automatisme en noodmaatregelen.
Zoals een lichaam dat blijft ademen nadat het bewustzijn verdwenen is.

Dit is geen crisis.
Dit is stabiliteit zonder richting.

Brussel toont wat er gebeurt
wanneer representatie belangrijker wordt dan besluit,
en niemand nog de prijs betaalt voor stilstand.

Taal als alibi

Taal wordt voorgesteld als een breuklijn.
Alsof conflict onvermijdelijk is zodra woorden verschillen.

Dat is onzin.

Taal is hier geen probleem, maar een dekmantel.
Ze maakt belangen moreel onaantastbaar
en strategische keuzes moreel verdacht.

Wie blokkeert, doet dat niet om de macht,
maar om de taal te beschermen.
Wie toegeeft, verraadt geen standpunt,
maar een gemeenschap.

Zo wordt elke beslissing verdacht
en elk compromis verdachtmaking.

Taal is handig omdat ze niet kan verliezen.
Ze kan alleen gekwetst worden.
En gekwetst zijn is politiek kapitaal.

Men zegt dat Brussel verlamd is door meertaligheid.
In werkelijkheid is het verlamd
omdat taal een perfect excuus is
om nooit te moeten zeggen: dit is mijn keuze.

Zolang taal dienst doet als moreel schild,
zal verantwoordelijkheid altijd als agressie worden ervaren.

Federale stilte

Federaal bestuur faalt niet omdat België verdeeld is.
Het faalt omdat verdeeldheid is ingebouwd als rem.

De eis van een tweetalige meerderheid wordt voorgesteld als waarborg.
Ze is dat ook.
Maar ze is tegelijk een ontheffing van verantwoordelijkheid.

Wie beslist, verliest steun in de andere taalgroep.
Wie toegeeft, verliest geloofwaardigheid in de eigen taalgroep.
Wie blokkeert, behoudt zuiverheid.

Zuiverheid loont. Bestuur niet.

Daarom ontstaan federale regeringen niet uit keuze,
maar uit uitputting.
Wat overblijft nadat niemand nog nee durft te zeggen,
maar ook niemand echt ja heeft gezegd.

Daarom zijn regeerakkoorden dik
en beslissingen dun.
Daarom wordt conflict vervangen door procedure
en verantwoordelijkheid door gezamenlijke vaagheid.

Dit is geen ontsporing.
Dit is consistentie.

Een systeem waarin legitimiteit wordt gedefinieerd
als het vermijden van conflict,
en verantwoordelijkheid als iets
dat men beter collectief verdunt.