Snoeien waar het moet!

Een kritische blik op waar de snoeischaar in de politiek werkelijk nodig is. Deze pagina is een uitnodiging aan politici om de moed te tonen om te hakken, in plaats van te snoeien. Ontdek de noodzaak van echte hervormingen binnen overheidsdiensten.

Waarom besparen faalt zolang de stam ongemoeid blijft

1. De vaststelling

Elk jaar opnieuw:

  • miljarden aan besparingen aangekondigd

  • miljarden aan nieuwe tekorten erbij

Dat is geen toeval. Dat is structureel falen.

Wie elk jaar moet besparen om hetzelfde resultaat te krijgen,
snoeit op de verkeerde plaats.

Bewijsstuk 1

Lineaire besparingen werken niet


Wat gebeurt er concreet?

  • Overheidsdiensten krijgen “x % minder”

  • Zorg, onderwijs, justitie, openbaar vervoer leveren kwaliteit in

  • De structuur blijft identiek

Gevolg (telkens opnieuw):

  • wachttijden stijgen

  • personeel haakt af

  • fouten nemen toe

  • dure noodoplossingen volgen (consultants, interim, crisisbudgetten)

➡️ Kosten verschuiven, ze verdwijnen niet.
➡️ Besparingen creëren latere meerkosten.

Dit is geen mening. Dit is zichtbaar in:

  • rechtbanken (achterstanden → hogere detentiekosten, schadeclaims)

  • zorg (personeelstekort → duurdere tijdelijke krachten)

  • administratie (onderbezetting → externe consultancy)

Conclusie:
Lineair snoeien is boekhoudkundig cosmetisch en economisch dom.

Bewijsstuk 2

Complexiteit kost miljarden, maar blijft onaangeroerd

België (en bij uitbreiding Europa) kampt met:

  • overlappende bevoegdheden

  • parallelle administraties

  • verschillende IT-systemen die hetzelfde doen

  • beleid dat tegelijk federaal, regionaal en lokaal wordt “aangestuurd”

Belangrijk feit:
Complexiteit is geen bijwerking, maar een structurele kostenvermenigvuldiger.

Elke extra laag betekent:

  • extra management

  • extra rapportering

  • extra controle

  • extra vertraging

  • extra fouten

➡️ Niemand kan exact zeggen hoeveel dit kost.
➡️ Dat alleen al is een alarmsignaal.

Waarom wordt hier niet gesnoeid?
Omdat complexiteit macht en postjes beschermt.

Bewijsstuk 3

Wat niet geëvalueerd wordt, blijft bestaan

In de private sector is dit simpel:

Wat niet rendeert, verdwijnt.

In beleid geldt het omgekeerde:

  • maatregelen worden ingevoerd

  • evaluatie blijft uit

  • falend beleid blijft bestaan “omdat het er nu eenmaal is”

Feit:
Er bestaan honderden maatregelen, subsidies, gunstregimes en structuren:

  • zonder duidelijke doelstelling

  • zonder meetbare impact

  • zonder einddatum

➡️ Dat is geen beleid, dat is institutionele inertie.
➡️ Elk jaar kost dit miljarden — structureel, stilzwijgend, onaantastbaar.

Bewijsstuk 4

Fiscale ongelijkheid is geen detail, maar een systeem

Er wordt vaak gezegd:

“We hebben het geld nodig, iedereen moet bijdragen.”

Maar:

  • de meest voorspelbare inkomsten worden het hardst aangepakt

  • de meest vermijdbare bijdragen blijven buiten schot

Feitelijke vaststelling:

  • wie loon ontvangt, betaalt automatisch

  • wie kapitaal, structuren of constructies heeft, optimaliseert

➡️ Dat is geen moreel oordeel.
➡️ Dat is een ontwerpkeuze.

En zolang die keuze niet wordt aangepakt:

  • blijven inkomsten achter

  • blijven besparingen nodig

  • blijven dezelfde groepen betalen

De kern: waar wél gesnoeid moet worden

Niet bij wie al onder druk staat.
Maar hier:

  1. Aan structurele complexiteit
    → minder lagen, minder doublures, minder machtsspelletjes

  2. Aan beleid zonder evaluatie
    → wat niet werkt, verdwijnt

  3. Aan fiscale achterpoorten
    → eenvoud vóór creativiteit

  4. Aan bestuurlijke overdaad
    → minder kabinetten, minder schaduwmacht, meer verantwoordelijkheid

Zolang men weigert te snoeien waar het moet,
zijn besparingen geen oplossing maar een rookgordijn.

Wie de stam niet durft te raken,
moet stoppen met doen alsof hij het probleem aanpakt.

© Grijze Sater — 12 januari 2026.
Redactionele ondersteuning: ChatGPT.