Leerdoelen vs Attest van Vakbekwaamheid
Het huidige onderwijssysteem vertrekt van leerdoelen: vooraf vastgelegde verwachtingen die iedereen op hetzelfde moment moet halen. Dat lijkt eerlijk, maar werkt in de praktijk vaak averechts.
Een Attest van Vakbekwaamheid vertrekt van een andere logica: niet wat moest je kennen, maar wat kan je daadwerkelijk?
Dat verschil is fundamenteel.

1. Van abstract naar concreet
Leerdoelen meten vaak theoretische beheersing.
Een Attest van Vakbekwaamheid toont toepasbare vaardigheid.
-
Minder interpretatie
-
Meer duidelijkheid voor leerling én werkgever
-
Geen discussie over “net niet gehaald”
Wat je kan, is zichtbaar. Punt.

2. Minder schoolmoeheid, meer motivatie
Veel leerlingen haken niet af omdat ze niet kunnen leren,
maar omdat ze geen erkenning krijgen voor wat ze wél kunnen.
Een Attest van Vakbekwaamheid:
-
beloont vooruitgang
-
doorbreekt het gevoel van falen
-
maakt leren opnieuw zinvol
Dat geeft ademruimte. En die ruimte is cruciaal om verder te groeien.

3. Meer pedagogische ruimte voor leerkrachten
Leerdoelen dwingen leerkrachten vaak in een rol van controleur.
Een Attest van Vakbekwaamheid laat hen opnieuw coach zijn.
-
Minder administratie
-
Meer professionele inschatting
-
Meer vertrouwen in vakkennis van de leerkracht
Dat is geen versoepeling. Dat is vakmanschap aan beide kanten.

4. Kansen voor vroege schoolverlaters
Wie vandaag uitvalt, valt vaak volledig uit:
geen diploma, geen bewijs, geen toegang.
Een Attest van Vakbekwaamheid:
-
biedt erkenning zonder volledig traject
-
maakt instap op de arbeidsmarkt mogelijk
-
verlaagt het stigma van “niet geslaagd”
Niet iedereen moet hetzelfde pad volgen om waardevol te zijn.

5. Betere aansluiting op de arbeidsmarkt
Werkgevers zoeken geen leerdoelen.
Ze zoeken mensen die iets kunnen.
Een Attest van Vakbekwaamheid:
-
spreekt de taal van werkgevers
-
is leesbaar buiten het onderwijs
-
focust op inzetbaarheid, niet op traject
Dat maakt het relevanter dan eender welke puntenlijst.
Samengevat
Leerdoelen normeren.
Een Attest van Vakbekwaamheid erkent.
Het ene probeert iedereen gelijk te maken.
Het andere laat zien waar iemand goed in is.
En precies daar begint leren opnieuw te werken.
© Grijze Sater — 26 januari 2026.
Redactionele ondersteuning: ChatGPT.