Succes als moreel falen

Meer dan 2.500 jaar geleden begreep Cyrus de Grote iets wat wij vandaag hardnekkig weigeren te aanvaarden: dat succes geen beloning is, maar een verantwoordelijkheid.

De last van succes

Succes wordt vaak gezien als het ultieme doel, een beloning voor hard werken en talent. Maar wat als succes niet slechts een eindpunt is, maar het begin van iets nieuws? Wat als het niet alleen een recht is, maar ook een plicht?

Cyrus de Grote begreep dat macht en invloed, voortkomend uit succes, een zware verantwoordelijkheid met zich meebrengen. Het is de plicht om deze invloed te gebruiken voor het welzijn van anderen, voor de verbetering van de samenleving. Het is niet langer genoeg om enkel voor eigen gewin te streven.

Het is tijd om ons moreel kompas te herijken. Succes mag niet leiden tot zelfgenoegzaamheid of arrogantie, maar moet ons aansporen tot nederigheid en actie. Laten we de verantwoordelijkheid die succes met zich meebrengt omarmen en streven naar een betere wereld voor iedereen.

Sindsdien is de kennis gebleven.
Wat verdwenen is, is de wil.

Wij weten hoe ongelijkheid ontstaat.
Wij kennen de cijfers, de rapporten, de commissies.
Wij zien de gevolgen in armoede, uitsluiting, burn-out, wantrouwen.
Niemand kan nog zeggen: “We wisten het niet.”

En toch herhalen we het patroon, steeds verfijnder:

macht die zichzelf beschermt
rijkdom die zichzelf rechtvaardigt
beleid dat zichzelf uitlegt

Succes is vandaag geen morele test meer,
maar een vrijgeleide.

Wie wint, schrijft de regels.
Wie verliest, krijgt formulieren.

Mondiaal zien we hetzelfde mechanisme:
bedrijven groter dan staten,
leiders sterker dan instituties,
technologie sneller dan ethiek.

Dit is geen ontsporing uit onwetendheid,
maar bestendiging door comfort.

Ook in België weten we perfect:

dat armoede structureel is
dat hulp vernederend georganiseerd wordt
dat beleid complexiteit gebruikt als schild

En in Brussel staat alles naast elkaar:
macht en miserie,
besluitvorming en uitzichtloosheid,
op wandelafstand.

Niet omdat het niet anders kan,
maar omdat anders offers vraagt van wie succes heeft.

En daar stokt het altijd.

Want het echte taboe is niet armoede.
Het echte taboe is succes in vraag stellen.

Het probleem is niet dat we niets geleerd hebben,
maar dat we geleerd hebben hoe we kunnen weten — en toch niets doen.