Niverance - deel 5

Welkom bij deel 5 van Niverance. Duik verder in het verhaal en ontdek de nieuwste ontwikkelingen. Veel leesplezier!

Deel 5: hoofdstukken IX en X

Hoofdstuk IX — Het verborgen memorandum

Die middag ontving ik een bericht van Marc, de archivist bij wie ik eerder was geweest.

'Ik heb iets voor je. Kom niet naar het archief. Zelfde café als vroeger.'

Ik kende het café, uit mijn studententijd.

Marc zat achteraan, een beetje nerveus.

Hij schoof me een dun dossier toe, zonder label.
De kaft was nieuw, maar de inhoud… niet.

Bovenaan lag een kopie van een memorandum uit 1978, afkomstig van het 'Secrétariat Interministériel pour la Stabilité Socio-Structurelle'.

Ik bladerde door.

Het memorandum was als volgt geformuleerd:

'Objet : Évaluation opérationnelle de l’expérience ‘Projet Veraplu / Niverance’.
Motif : non-observation d’un effondrement structurel dans les zones non patriarcales.'

Een passage was met de hand onderstreept:

'Les communautés sans noyau patriarcal ne présentent pas de dynamique structurelle d’appétence au pouvoir,
les rendant impropres à tout modèle de fragmentation contrôlée.'

Het doel was dus nooit onderzoek geweest —
het was een stressproef voor toekomstige beleidsmodellen.

En Niverance had die proef overleefd.

Onderaan stond iets waar Marc zichtbaar ongemakkelijk van werd:

'Notes complémentaires — strictement réservées à l’usage interne :

En cas de confirmation du caractère auto-adaptatif de la structure, l’ensemble de la documentation devra être éliminé.
L’élimination comprend : archives officielles et annexes, données cadastrales, supports cartographiques, modules pédagogiques, références médiatiques, ainsi que, le cas échéant, le personnel associé.'

Ik keek op.

“Dit is censurering,” zei ik.

Marc knikte, en boog zich naar me toe.

“En wat jij hebt… hoort niet meer te bestaan.”

Hij stond op.

“Er komt iemand naar je toe. Niet van mij. Niet van de universiteit.
Als hij zegt dat hij ‘van de tweede cyclus’ is… luister dan.”

Hij verdween voordat ik een vraag kon stellen.

Hoofdstuk X — De man van de tweede cyclus

Die avond, iets na tien uur, ging de deurbel.

Een oudere man stond voor de inkomdeur.
Ik liet hem binnen.

“U mag me aanspreken als Morel. Observator van de tweede cyclus.”

Hij ging zitten zonder uitnodiging, alsof hij het hier gewend was.

“Ik ben niet hier om u te intimideren,” zei hij.
“Ik ben hier omdat de cyclus is heropend, en omdat u — tegen alle verwachtingen in — bent geverifieerd.”

“Gecontroleerd?” vroeg ik.

Morel schudde zijn hoofd.

“Geobserveerd.
Geen mens heeft u getest.
De structuur heeft u herkend.”

Hij keek naar de map op mijn tafel.

“We noemen het Niverance omdat we ooit dachten dat het een plaats was,” vervolgde hij.
“Maar dat was naïef. Het is een politiek fenomeen — één dat nooit in beleidsmodellen paste.
Niet omdat het gevaarlijk was, maar omdat het zich niet liet nationaliseren.”

“Nationaliseren?”

Hij leunde voorover.

“Een gemeenschap zonder machtshiërarchie is niet controleerbaar.
En wat niet controleerbaar is, kan niet opgenomen worden in een staat.
Het is politiek onbruikbaar.
En dus werd het verwijderd.”

Mijn mond was droog.

“Waarom verschijnt het nu opnieuw?” vroeg ik.

“Niet omdat iemand het toelaat,” zei Morel zacht.
“Maar omdat de omstandigheden lijken op die van 1979.
De samenleving heeft opnieuw moeite met haar eigen fundamenten.
Wanneer dat gebeurt, zoekt Niverance een waarnemer.”

Ik voelde het metalen kaartje in mijn zak.

“Wat wil u van me?”

Morel stond op en keek me strak aan.

“U moet beslissen of u dient als observator — of als trigger.”

“Trigger waarvoor?”

Hij antwoordde pas nadat de stilte te zwaar werd:

“Voor de derde cyclus.”

Hij legde een enveloppe op tafel.
Geen afzender.
Geen datum.
Alleen een stempel die ik inmiddels kende:

Archives — Section interne B3

“Open dit niet nu,” zei hij.
“Open dit wanneer u niet langer kan onderscheiden wat u hebt ontdekt…
van wat u hebt onthouden.”

Hij liep naar de deur, draaide zich om.

“Oh, nog iets,” zei hij.
“In tegenstelling tot wat u denkt… de eerste cyclus eindigde niet in 1979.”

Hij wachtte een seconde.

“Hij eindigde nooit.”

De deur viel in het slot.